Manuel Teşhis, Manuel Tedavi Nedir?
Manuel tedavi, omurganın ve vücudun tüm uzuvlarına (kalça, diz, dirsek, ayak bileği, omuz, çene vb.) ait eklemlerin pozisyon bozukluklarının (çıkık, yarı çıkık, yer değiştirmeler), uzman hekimin elleri yardımıyla yaptığı bazı özel manevralarla düzeltilmesidir.
Bu eklemlerdeki pozisyon bozukluklarının bulunmasına manuel (elle) teşhis, düzeltilmesine ise manuel tedavi denir.
Hastanın kliniğimize başvuru sebebi ağrı ve hareket kısıtlılığı gibi lokal sebeplerin yanında bazen kulak çınlaması, baş dönmesi, denge bozukluğu, asimetri, iki bacak uzunluğu farkı, uyuşma ve karıncalanma gibi atipik şikâyetler olabilir.
Burada hekimin bilgisi ve tecrübesiyle doğru orantılı bir teşhis ön plandadır. Bazı durumlarda eklemlerde gerçekten organik bir patoloji (yaşlılığa bağlı dejenerasyon, iltihap vb.) tespit edilemeyebilir. Buna rağmen ağrı ve hareket kısıtlılığı görülebilir. Bu durumda manuel teşhis ve tedavi, hastanın şikâyetlerinin değerlendirilmesinde kullanılan yöntemlerden biri olabilir.
Bazı durumlarda eklemlerde patolojik bozukluklar da bulunabilir. Böyle durumlarda manuel tıp; akupunktur, masaj tedavisi, fitoterapi ve ilaç tedavisi gibi farklı yöntemlerle kombine edilerek daha uzun dönemli bir yaklaşım içerisinde uygulanabilir.
Pozisyon bozukluğunun omurgaya ait eklemlerde bulunması durumunda bel, boyun veya sırt bölgesinde çeşitli mekanik ve fonksiyonel sorunlar ortaya çıkabilir. Omurgadaki mekanik değişiklikler aynı zamanda çevrede bulunan kas, bağ ve sinir dokularını da etkileyebilir.
Bu nedenle hastanın şikâyetleri yalnızca ağrının hissedildiği bölge üzerinden değil, kas-iskelet sisteminin bütünü değerlendirilerek ele alınmalıdır. Özellikle dirsek, el bileği, omuz, diz ve ayak bileği gibi eklemlerde bulunan pozisyonel veya fonksiyonel sorunlar kişinin günlük hareketlerini ve eklem kullanımını etkileyebilir.
Manuel terapi alanındaki eğitim ve uygulamalar ülkeden ülkeye farklılık gösterebilmektedir. Rusya gibi bazı ülkelerde manuel terapi eğitimleri, özellikle ortopedi, fizik tedavi ve nöroloji gibi alanlarda çalışan hekimlere yönelik olarak verilmektedir.
Manuel Tıpta Atlas'ın Yeri
Boyunda bulunan yedi omurdan ilki olan atlas, kafatasını taşıyan ve boyun hareketlerinde önemli görevleri bulunan özel bir omurdur.
Savrulma travması (whiplash), düşme veya farklı mekanik travmalar boyun bölgesindeki kas, bağ ve eklem yapılarının etkilenmesine neden olabilir.
Boyun bölgesindeki fonksiyonel veya mekanik problemler; boyun ve omuz ağrısı, tutukluk ve boyun hareketlerinde kısıtlılık gibi bölgesel yakınmalarla kendini gösterebilir.
Bunun yanında sırt, bel ve kuyruk sokumu ağrıları, sakroiliak eklem fonksiyon bozukluğu ve postüral asimetri gibi kas-iskelet sistemiyle ilişkili şikâyetler de hastanın genel değerlendirmesi içerisinde ele alınabilir.
Fasya olarak adlandırılan kas ve bağ dokusu kılıfları vücutta birbirleriyle bağlantılı bir yapı oluşturur. Bu yapılar içerisindeki gerginlik ve hareket kısıtlılıkları sonucunda boyun ağrısı, sırt ağrısı, omuz ağrısı, bel ağrısı, lumbago ve sakroiliak eklem fonksiyon bozuklukları gibi şikâyetler görülebilir.
Bu nedenle tedavi planlamasında yalnızca ağrının bulunduğu bölgenin değil; eklem ilişkileri, kas sertlikleri, omurganın hareket açıklığı ve postüral dengenin birlikte değerlendirilmesi önemlidir.
Bu zincir içerisindeki hareket kısıtlılıkları veya fonksiyonel engellenmeler manuel tıpta bazı yaklaşımlarda blokaj olarak tanımlanabilir.
Atlas ve boyun bölgesinin mekanik ilişkileri değerlendirilirken boyun omurları, omurga eklemleri, kas spazmları, omuz ve sırt kasları, sakroiliak eklemler ve genel postür birlikte incelenebilir.
Kliniğimize başvuran hastalarda yapılan muayene sonucunda semptomlar, klinik bulgular ve kas-iskelet sistemi değerlendirmesi birlikte ele alınmaktadır. Tedavi planı kişiye özel olarak belirlenmekte; gerekli görülen durumlarda akupunktur, manuel uygulamalar, manyetik alan tedavisi ve masaj tedavisi gibi farklı yöntemler birlikte kullanılabilmektedir.
Atlas Tedavisinde Akupunktur Uygulamasının Önemi
Atlas tedavisinde amaç, boyun ve atlas çevresindeki kas-iskelet sistemi ilişkilerinin değerlendirilmesi ve fonksiyonel problemlerin giderilmesine yönelik uygun tedavinin planlanmasıdır.
Uygulamada boyun çevresindeki kas gerginliklerini azaltmaya yönelik çeşitli manuel tekniklerden yararlanılabilir.
Manuel uygulamalar sonrasında yapılacak akupunktur tedavisi, tedavi planının bir parçası olarak kas ve eklem sistemiyle ilişkili şikâyetlerin yönetiminde kullanılabilir.
Akupunktur ve manuel uygulamaların birlikte kullanılıp kullanılmayacağı, hastanın klinik durumu ve hekim tarafından yapılan değerlendirme sonucunda belirlenmelidir.
Akupunktur ve Atlas Tedavisinin Birlikte Uygulanabildiği Durumlar
Hastanın klinik değerlendirmesine göre akupunktur ve manuel uygulamalar aşağıdaki şikâyet ve kas-iskelet sistemi problemlerinde tedavi planının bir parçası olarak değerlendirilebilir:
- Migren
- Baş ağrıları
- Baş dönmesi ve/veya kulak çınlaması
- Boyun ağrıları
- Omuz ağrıları
- Boyun tutulması
- Başın sınırlı veya asimetrik dönmesi
- Tekrarlayan kas krampları
- Sırt ağrıları
- Lumbago (bel bölgesi ağrıları)
- Fonksiyonel skolyoz
- Bel bölgesindeki sinir sıkışmalarına bağlı yakınmalar
- Postüral kalça asimetrileri
- Kalça eklemi ağrıları
- Diz ağrıları
- Fonksiyonel bacak uzunluğu farklılıkları
- Kronik yorgunlukla birlikte görülen kas-iskelet sistemi yakınmaları
- Kas-iskelet sistemi ve dolaşım sistemiyle ilişkili el ve ayak yakınmaları